Wat is hoogbegaafd?

Wat is hoogbegaafd

Een hoge intelligentie is maar één kenmerk van hoogbegaafdheid. Om te begrijpen dat hoogbegaafde kinderen niet altijd laten zien wat ze kunnen is het belangrijk iets van het begrip ‘hoogbegaafdheid’ te weten.

Eerst een theoretisch kader.

De omschrijvingen en definities van hoogbegaafdheid in de literatuur verschillen nogal van elkaar. De meest gebruikte definitie t.a.v. hoogbegaafde kinderen is het ‘meer-factoren-model’ van Mönks (1985):

 

Hoogbegaafdheid is het resultaat van de volgende persoonlijkheidskenmerken:

 

  • hoge intelligentie (meestal hanteert men de grens een IQ van 130 of hoger);
  • motivatie (doorzettingsvermogen om een taak te volbrengen);
  • creativiteit (het gaat dan om het creatief zijn in het oplossen van problemen). 

hoogbegaafd

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In dit model is de sociale omgeving betrokken: gezin, school en vrienden. Zonder de positieve invloed van deze omgeving krijgen de drie persoonlijkheidskenmerken onvoldoende gelegenheid zich te manifesteren. Een stimulerende omgeving (gezin, school, vrienden) is voorwaarde voor een goede ontwikkeling.

Heller heeft het bovenstaande model verder uitgewerkt. Hij beschrijft het samenspel tussen (niet-cognitieve) persoonlijkheidskenmerken (zie bovenaan in het model), begaafdheden ( zie links) , omgevingsfactoren (zie onderaan) en prestatiegebieden ( rechts)

Dit model kan je ook gebruiken om zicht te krijgen op de bepalende factoren om tot goede prestaties te komen, en om factoren te kennen die het kind juist afremmen.

Links in het model bevinden zich de vaardigheden van het kind.  Intellectuele, creatieve, sociale, muzikale,… vaardigheden.  Zijn of haar “mogelijkheden en kansen” dus.
Onderaan zie je de omgeving: thuis, school, kritische levenservaringen, …
Bovenaan vind je de praktische vaardigheden: kan het omgaan met stress, hoe sterk is de prestatiedrang, kan het tegenslagen goed verwerken (veerkracht), enz.
En dan tenslotte zie je rechts de prestatiegebieden: wiskunde, wetenschappen, kunst, sport,…

Eigenlijk is dit een model van hoogbegaafdheid dat direct ook handvaten biedt voor het onderzoek waarom een kind met een hoog potentieel, niet altijd ertoe komt dit om te zetten in uitzonderlijke prestaties.

hoogbegaafd1

Visit Us On TwitterVisit Us On Facebook